Үндістанның Жоғарғы соты мұсылман студент белсенділеріне кепілдік беруден бас тартты
2026 жылғы 5 қаңтарда Үндістанның Жоғарғы соты мұсылман студент белсенділері Умар Халид пен Шаржил Имамға кепілдік беруден бас тартты. Олар 2020 жылғы ақпанда Делиде болған тәртіпсіздіктерге байланысты бес жыл бойы сотсыз қамауда отыр. Бұл тәртіпсіздіктерде 53 адам қаза тапты, олардың көпшілігі мұсылмандар болды.
Халид пен Имам 2020 жылы Үндістанның қатаң мемлекеттік қауіпсіздік заңы бойынша қамауға алынып, қауымдық зорлық-зомбылықты қоздыру үшін қастандық жасады деп айыпталды. Бұл тәртіпсіздіктер 2019 жылғы азаматтық туралы даулы заңға қарсы бірнеше айға созылған наразылықтар кезінде орын алды. Сыншылар бұл заңды мұсылмандарға қарсы дискриминациялық деп санайды.
Сол іс бойынша басқа бес айыпталушыға кепілдік берілгенімен, сот Халид пен Имамның «қастандықта орталық рөл атқарғанын» атап өтті. Сондай-ақ, олардың сотының кешігуі кепілдік беру үшін жеткілікті негіз емес деп шешті.
«Умар Халид пен Шаржил Имам басқа айыпталушылармен салыстырғанда сапалы түрде өзгеше жағдайда тұр», — делінген Жоғарғы соттың үкімінде.
Бұл екі студент белсенді азаматтық туралы заңға қарсы бүкіл ел бойынша наразылықтардың жетекші дауысы болды, бұл Премьер-министр Нарендра Модидің индуистік ұлтшыл үкіметіне ең маңызды сынақтардың бірі болды. Олардың қамауға алынуы Моди басқаруындағы пікір білдіру еркіндігіне қарсы кеңірек қысымның символы ретінде қарастырылады, құқық қорғау топтары белсенділер мен студент көшбасшыларына қарсы терроризмге қарсы заңдардың қолданылуын сынға алды.
Тәртіпсіздіктерден кейінгі айларда полиция бірнеше белсенділер мен ұйымдастырушыларды, соның ішінде Халид пен Имамды, заңсыз әрекеттерді (алдын алу) туралы заң бойынша айыптады. Бұрын бұл заң тек зорлық-зомбылық көтерілістерін басу үшін қолданылған, бірақ Моди басқаруында ол көбінесе саяси оппозицияны үнсіз қалдыру үшін қолданылды. Бұл заң бойынша айыпталған белсенділер мен басқа да қарсыластар сотқа дейінгі қамауда шексіз уақытқа дейін ұстала алады, бұл көбінесе сот аяқталғанға дейін жылдарға созылады.
Дели полициясын ұсынған прокурорлар Халид пен Имамның кепілдік сұранысына қатты қарсы шықты, зорлық-зомбылықтың өздігінен шықпағанын, Үндістанның жаһандық имиджін бұзуға бағытталған әдейі жасалған қастандық екенін, және олардың арандатушы сөздер айтып, зорлық-зомбылықты қоздырғанын мәлімдеді. Халид пен Имамның адвокаттары оларды зорлық-зомбылықпен байланыстыратын дәлелдердің жоқтығын айтып, оларға тағылған айыптарды жоққа шығарды.
Сол тәртіпсіздіктерге байланысты басқа да мұсылмандар ұқсас істер бойынша айыпталып, ұзақ уақыт қамауда ұсталды. Кейбір істер кейіннен полицияның айыпталушыларды тәртіпсіздіктермен байланыстыратын дәлелдерді ұсына алмауына байланысты құлады.
Өткен аптада сегіз АҚШ заң шығарушысы Вашингтондағы Үндістан елшісіне хат жазып, Халидтің ұзақ уақыт сотқа дейінгі қамауда болуына алаңдаушылық білдірді. Олар Үндістан билігінен оған әділ және уақытылы сот процесін қамтамасыз етуді сұрады.
Халықаралық адам құқықтарын қорғау топтары да Халид пен Имамның босатылуын бірнеше рет талап етті, олардың қамауда ұсталуы пікір білдіру еркіндігін басып, негізгі заңды қорғауларды бұзады деп мәлімдеді.
Amnesty International өткен жылы жасаған мәлімдемесінде Халидтің «сотсыз қамауда ұсталуы әділеттіліктің бұзылуын көрсетеді» және «пікір білдіру еркіндігі құқығын жүзеге асыруға батылы жеткендерге қарсы кеңірек қысымның символы» деп атап өтті.
Басқа жаңалықтар
- Портлендте федералды агенттер екі адамды атып жаралады
- Қытай мен Жапония арасындағы қосарлы мақсаттағы тауарлар экспортына тыйым салу шиеленісті күшейтті
- Ирандағы жаппай наразылықтар: 1999 жылдан бергі хронология
- АҚШ 66 халықаралық ұйымнан шығатынын жариялады
- Дональд Трамптың жаңа нысаналары: Колумбия, Куба және Мексика
- АҚШ Венесуэладан екінші мұнай танкерін тұтқындады
Соңғы жаңалықтарды жіберіп алмай уақытылы оқу үшін біздің Telegram арнамызға жазылыңыз.
Мақала авторы — Әсел Казыбекқызы.
